|
en
4700 gewonden. Op deze dag worden de soldaten nog steeds
herdacht.
De periode tussen beide
wereldoorlogen was er een van voor- en tegenspoed voor
Nieuw-Zeeland. De economie wankelde en de depressie in
de jaren dertig miste
zijn
uitwerking niet. De eerste Labour-regering, in 1935
gekozen, werkte zich weer uit de crisis. Ze beloofde te
zorgen voor huizen, scholen en ziekenhuizen. Toen de
wereldeconomie weer aantrok, werden er grotere openbare
werken gestart zoals de bouw van waterkrachtcentrales.
Het land kreeg veel bijval als sociale werkplaats van de
wereld, met zijn inkomens- afhankelijke gezondheidsprogramma
en uitgebreide pensioensbeleid.
In
1939 raakte het land, voor de tweede keer binnen een
eeuw, verwikkeld in een wereldoorlog. Nieuw-Zeelandse
soldaten, waaronder ook zo'n 17.000 Maori, vochten op
Kreta, in het Midden-Oosten en Italië.
Tegen
het einde van de oorlog werden de troepen steeds meer
ingezet in de Grote Oceaan en werden er banden gesmeed
met de VS. Hierdoor werden de militaire banden in 1951
tussen de VS, Australië en Nieuw-Zeeland vastgelegd
door het ondertekenen van het militaire verbond ANZUS.
Tijdens de WWII kwamen van de 200.000 soldaten er 11.600
om en raakten er 15.700 gewond.
Na
de WWII ging het Nieuw-Zeeland economisch voor de wind.
Vlees, wol en boter brachten veel geld op en de
levensstandaard van het land was een van de hoogste ter
wereld.
In
de jaren vijftig gebeurde er niet zo veel. De jaren
zestig waren een periode van protesten en verbetering.
Zo
werd er geprotesteerd tegen deelnamen aan de oorlog in
Vietnam, en tegen een plan om het waterpeil van Lake
Manapouri te verhogen om stroom op te kunnen wekken voor
de smeltovens in Bluff. Het lukte de nationalistische
Labourregering om de troepen terug te halen uit Vietnam.
Ook zond deze regering een fregat naar Frans Polynesië
om te protesteren tegen atoomproeven die werden
gehouden.
In
de jaren zeventig kwam het land in een ressesie. De
olieprijzen stegen sterk en dit had een verwoestend
effect op de economie. Werkeloosheid, misdaad, slechte
behuizing en andere sociale problemen staken de kop op.
De samenleving wilde veranderingen, wat leidde tot de
opkomst van bewegingen voor rechten van vrouwen, homo's
en Maori. In 1975 leidde dame Whina Cooper de Maori Land
March van Northland naar de hoofdstad Wellington. Zij
vroeg aandacht voor de onrechtvaardige manier waarop het
land van hun voorouders was afgenomen. De mars had tot
gevolg dat de regering het Waitangi Tribunal oprichtte.
Hierdoor kregen Maori veel grond terug, ontvingen ze
geld en excuses en o.a aandelen in een groot
visserijbedrijf. De Maori-cultuur werd steeds vaker als
belangrijk onderdeel gezien van de Nieuw-Zeelandse
indentiteit.
De
jongste premier van het land, David Lange, voerde vanaf
1984 ingrijpende economische hervormingen door om het
land weer op de been te krijgen. Deze hervormingen
veroorzaakten veel faillissementen en deden het land in
een neergaande spiraal belanden.
De nationale regering die
in 1990 aan de macht kwam zette de economische
hervormingen voort, maar in een langzamer tempo. Er werd
een nieuw kiessysteem gekozen en sinds 1997 is er
een vrouwelijke premier in Nieuw-Zeeland. De moderne
maatschappij in het land is sterk veranderd. Er komen
steeds meer Aziatische emigranten en Auckland is de
grootste Polynesische stad ter wereld. Dankzij deze
grote verscheidenheid aan culturen krijgt Nieuw-Zeeland
steeds meer een onafhankelijke identiteit als een
Pacifische staat binnen de internationale gemeenschap. |
